{"id":1192,"date":"2024-03-03T11:22:47","date_gmt":"2024-03-03T11:22:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mareas.pro\/?page_id=1192"},"modified":"2024-03-03T12:26:55","modified_gmt":"2024-03-03T12:26:55","slug":"meu-teito-no-cebreiro","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.mareas.pro\/?page_id=1192","title":{"rendered":"O MEU TEITO DO CEBREIRO.I"},"content":{"rendered":"

Cando co\u00f1ec\u00edn a Juan eu xa sab\u00eda quen era. Traballou con Ridley Scott nunha pel\u00edcula na que Eva Green estaba gloriosa. El era un dos \u00faltimos teitadores do vello continente. O seu oficio, teitar, ben sendo una reliquia nos nosos d\u00edas, pois xa nigu\u00e9n pon teito de palla na sua casa, e por iso o chamara o director de Alien para lle teitar un poblado enteiro na peli do Reino dos Ceos.<\/h2>\n

\"Paletando\"<\/a><\/h2>\n

 <\/p>\n

De non deixar descendencia profesional, a sua xeraci\u00f3n ser\u00e1 a \u00faltima en co\u00f1ecer os segredos dunha arte con moitos milenios de emprego e beleza.<\/h2>\n

Ti\u00f1a que falar con \u00e9l.<\/h2>\n

A maxia quiso que nos co\u00f1eceramos nunca festa vikinga nos Ancares Leoneses \u00f3 ano novo onde non houbo moito tempo para o palique.<\/h2>\n

Juan, quero que me aprendas a teitar, lle dixen.<\/h2>\n

El sorr\u00edu e segu\u00edu coa farra.<\/h2>\n

Cando volv\u00edn daquelas monta\u00f1as so ti\u00f1a duas cousas na cabeza: aquelas fermosas pallozas que quedaban nos Ancares e una d\u00favida… non estaba nada convencido de que houbera conseguido algo. Pero insist\u00ed, sab\u00eda que Juan se quedara coa mi\u00f1a cara.<\/h2>\n

Tempo despois, pasado Beltaine chamoume para decirme se quer\u00eda axudalo teitando no Cebreiro,<\/h2>\n

Carallo! que mellor sitio!<\/h2>\n

O Cebreiro non \u00e9 un sitio m\u00e1is, al\u00ed levase condensando a maxia que pousa o tempo coma o polvo nas casas abandonadas de tal xeito que xa non e doado quitalo por moito que tentemos barrer.<\/h2>\n

En realidade xa non se pode quitar.<\/h2>\n

\"Carro<\/a><\/p>\n

Eu non sei ben que \u00e9 a maxia, pero sei onde atopala, ainda que cada d\u00eda me convenzo m\u00e1is de que est\u00e1 por todas partes.<\/h2>\n

Est\u00e1 nas miradas dos crios cando ollan dese xeito no que non caben as certezas.<\/h2>\n

Est\u00e1 na luz que mostra o profundas que poden ser as tebras que as veces nos rodean.<\/h2>\n

E tam\u00e9n est\u00e1 na natureza que nos d\u00e1 tanto coma nos quita.<\/h2>\n

Pero sobretodo est\u00e1 en sitios coma o Cebreiro.<\/h2>\n

\"neboa\"<\/a><\/p>\n

Penso que cada un de nos leva dentro da sua cabeza una idea da sua casa ideal ainda que non saiba dela, eu conservo dende cativo una imaxe clara.<\/h2>\n

A mi\u00f1a casa ideal \u00e9 una palloza.<\/h2>\n

\"O<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

O Cebreiro conserva algunha das pallozas mais fermosas da Galiza, poder entrar en contacto con elas dunha forma tan intima, mesmo deixando a mi\u00f1a pegada formaba parte dun so\u00f1o largamente acari\u00f1ado, mais Juan non era un home corrente nin esta aldei\u00f1a un sitio m\u00e1is.<\/h2>\n

Juan doume palabra de que me aprender\u00eda todo o quixera saber das pallozas, mesmo a facer unha, s\u00f3 ti\u00f1a que ser paciente.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/h2>\n

Pasar\u00eda coma fora o ver\u00e1n teitando no Cebreiro.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217<\/h1>\n

 <\/p>\n

O Cebreiro \u00e9 un sitio liminal, un cabo desde mundo que habitamos e as veces tam\u00e9n una fronteira. A primeira vez que cheguei aqu\u00ed vi\u00f1en como un pelegr\u00edn dos nosos tempos, con pouca fe e moitas prisas, mais a brisa fresca que nos recibiu aquela ma\u00f1\u00e1 despexoume as ideas coma cando se abre unha vella porta os catro ventos, atr\u00e1s quedaban os calores da meseta e o polvo dos p\u00e1ramos leoneses polos que hab\u00edamos pasado. En diante todo mudaba, os verdes cubr\u00edan os montes ata onde alcanzara a vista, e unha curva sinuosa dominaba a paisaxe facendo que a mirada se relaxase. \u00a0Sen d\u00fabida, este sitio \u00e9 unha das portas da Galiza para todolos cami\u00f1antes, se cadra a mais fermosa e antiga.<\/span><\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

\n

E dif\u00edcil entender que levou os primeiros habitantes destes montes a se establecer nesta ventosa golada tendo en conta que non hai fontes de agua doce perto nin apenas terreno chan; o \u00fanico espazo despexado e sin pendente ocupao a iglesia de Santa Maria e as dependencias do que queda do antigo hospital para pelegr\u00edns, as\u00ed que as razons que moveron \u00e1 xente a ocupar un sitio tan pouco hospitalario non puideron ser outras que relixiosas, co tempo, o acubillo da ermida apareceron as pallozas dos pastores, e seguramente os primeiros pelegrins, ala polo s\u00e9culo IX se facemos caso \u00f3 que din os libros de historia.<\/h2>\n

\"igrexa<\/a><\/p>\n

<\/h2>\n

Mais a min me da que a traxectoria do Cebreiro comeza mas atr\u00e1s, non saberia dicir canto.<\/h2>\n

\"PP-CEBR<\/a><\/p>\n

O creo as\u00ed por varias raz\u00f3ns que aqu\u00ed confluem dum xeito singular:<\/h2>\n

A primeira \u00e9 a sua ubicaci\u00f3n nunca antiga ruta anterior a chegada dos romanos e tras deles da relixi\u00f3n cristi\u00e1, e a segunda porque nesta v\u00eda longamente frecuentada existe unha fronteira xeogr\u00e1fica clara como demostra o propio top\u00f4nimo do concello o cal pertence, Pedrafita do Cebreiro, pois esas pedras fitas ou chantadas de p\u00e9 non eran outra cosa que marcas territoriais al\u00e1 pola idade do ferro, sen\u00f3n antes\u2026 sexa como fose calquera que se achege e bote unha ollada a un lado e outro do monte do Cebreiro acordar\u00e1 que a paisaxe que se estira hacia \u00f3 nascente non e igual que a disposta a po\u00f1ente, como tal ocorre en tantos outros sitios onde as monta\u00f1as crean diferentes climatolox\u00edas seg\u00fan as vertentes.<\/h2>\n
<\/div>\n

Pero o factor fronteirizo ou liminal do Cebreiro vai m\u00e1is al\u00e1 de cuesti\u00f3ns xeogr\u00e1ficas ou ambientais, pois a semellanza do que acontece en San Andr\u00e9s de Teixido eiqu\u00ed se percibe que estamos nun cabo do mundo. unha porta sempre aberta cara o al\u00e9n, o mais al\u00e1.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

Ben \u00e9 certo que para ser testigo desto hai que ter sorte e un sentido especial, coma lles ocurr\u00edu os pioneiros que habitaron estas monta\u00f1as que sabe cando.<\/h2>\n

E eu vi\u00f1en aqu\u00ed pra falar con eles sen sabelo.<\/h2>\n

\"pagina<\/a><\/p>\n

TEITANDO<\/h1>\n

O proceso de teitado comeza moito antes de po\u00f1er o p\u00e9 no teito, cando se prepara a palla de centeo. Denantes de todo compre saber que unha palloza pode levar entre 1500 e 2000 mollos o que pode supo\u00f1er unha extensi\u00f3n de catro hect\u00e1reas de cereal. Unha vez feita a sega agrupase nunha meda disposta de forma mais ou menos c\u00f3nica; a que vedes na foto, con Burbuja no curuto, est\u00e1 bastante lonxe daquelas que fac\u00edan antes os paisanos competindo entre eles por presumir da m\u00e1is fermosa, e que alg\u00fan ainda poder\u00e1 recordar espalladas polos campos a finais do ver\u00e1n.<\/h2>\n

\"1<\/a><\/h2>\n

Este ano un grupo de entusiastas de Fonfr\u00eda, preto do Cebreiro, repetiu a man as antigas labores de escolmado, malla e atado que agora no mellor dos casos fai unha m\u00e1quina; ainda que seg\u00fan Juan o resultado deste traballo artes\u00e1n \u00e9 moi superior o proporcionado pola tecnolox\u00eda.<\/h2>\n

O primeiro \u00e9 escolmar a palla, collendo pu\u00f1aos ou fachizas da meda pra lle quitar as pallas pequenas e as herbi\u00f1as verdes que trae, de non facelo o teito da palloza non pasar\u00eda do primer inverno, podrecendo rapidamente.<\/h2>\n

\"escolmando\"<\/a><\/p>\n

De seguido ven a malla. Antes a fac\u00edan os homes e mulleres conxuntamente, cuns paos longos dos cales penduraba outro, o mallo, axeitado pra multiplicar a forza dos brazos cando se bat\u00eda con eles sobre a palla. O sentido deste traballo e quitar o gran de centeo que logo quedar\u00e1 a miles polo chan da eira, de onde obviamente se recolle pra facer ese pan tan rico que te\u00f1en en Lugo. Eiqu\u00ed, como non temos mallos o facemos batento coa palla sobre unha mesa.<\/h2>\n

\"preparando<\/a><\/p>\n

\"mallando\"<\/a><\/p>\n

\"malla\"<\/a><\/p>\n

O gran de centeo salta por todas partes.<\/h2>\n

Logo de quitarlle as herbas verdes e o gran xa o temos preparado, o banco de madeira que vedes a esquerda das fotos hanos dar a medida xusta do mollo e facilita a tarefa de atalo.<\/h2>\n

\"o<\/a><\/p>\n

Traballo feito!<\/h2>\n

vaia non, ainda quedan 1600 mollos mais!<\/h2>\n

\"o<\/a><\/p>\n

Ben, imos levando alg\u00fan cara o palleiro!<\/h2>\n

\"o<\/a><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u2217 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u2217<\/h1>\n

Nos improvisamos un palleiro nas cortes das pallozas, o que aqu\u00ed lle chaman a estravariza que era onde se gardaba a facenda (gando menor) e os bois e as vacas se has hab\u00eda… O importante \u00e9 que os mollos non queden o aire mais da conta.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

A ma\u00f1\u00e1, cando sae o sol comenzamos a carretar mollos ou colmos cara o tallo.<\/h2>\n

\"carretando\"<\/a><\/p>\n

<\/h2>\n

Que \u00e9 como lle gustar chamar a Juan o aberto no teito, deixado por \u00e9l o dia anterior.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

Cando se teita unha palloza nunca se lle quita toda a palla vella dunha soa vez, ser\u00eda como deixala espida os elementos, sen protecci\u00f3n ningunha, fac\u00e9molo por tramos que en caso de apuro se poder\u00e1n volver a tapar rapidamente, o que deixa as ripias \u00f3 ar, coma se fosen o esqueleto sen plumas do p\u00e1xaro que cobre e acubilla esta casa.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

\u00a0O de gorro branco \u00e9 Juan e o que esta subido o teito e Santos.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

Santos Neira \u00e9 outro Ancar\u00e9s tam\u00e9n de Burbia coma Juan. Ainda que na foto ten cara de pirata perigoso reco\u00f1ezo que \u00e9 outro home dunha calidade excepcional e tam\u00e9n un dos mellores traballadores de Construpiedra, a empresa de Juan. Ambolos dous comparten a paix\u00f3n por teitar, o que os converte en homes felices e teimados pois traballo e devoci\u00f3n no seu caso van dan mao.<\/h2>\n

Creo que esta foto faille m\u00e1is xustiza \u00f3 home do que falo.<\/h2>\n

\"20191001_122536\"<\/a><\/p>\n

Como sei que Juan non lee esto vouvos contar un segredo: \u00e9l ten outra paix\u00f3n moi ben levada que ten tam\u00e9n moito que ver coa palla, Burbuja, mais se cadra esta non lle \u00e9 tan f\u00e1cil de reco\u00f1ecer.<\/h2>\n

\"IMG-20190916-WA0001\"<\/a><\/p>\n

<\/h2>\n

<\/h2>\n

O saber dos antigos teitadores itinerantes dos Ancares que na estaci\u00f3n viaxaban por toda estas terras de monta\u00f1a Galega, Asturiana e Leonesa est\u00e1 a salvo con Santos polo menos outra xeraci\u00f3n m\u00e1is. Xa me quedo mais tranquilo.<\/h2>\n

Ben abonda de enrredar, imos \u00f3 tallo.<\/h2>\n

 <\/p>\n

Vou intentarvos describir dun xeito sinxelo como \u00e9 o proceso de teitado da palloza do Quico, a m\u00e1is grande das que ainda quedan no Cebreiro.<\/h2>\n

A comezos do Lugnasa marchei cara ela onde Juan tentou de explicarme o mellor que sab\u00eda do seu oficio, mais o certo e que nin Juan era o mellor dos mestres nin eu tampouco bo alumno. Non entendia nada.<\/h2>\n

\"Juan<\/a><\/p>\n

Eu non estaba afeito a aquelas calores, nin entendia a metade dos termos\u00a0 empregados por Juan na suas explicaci\u00f3ns. As\u00ed que decid\u00edn observalo detidamente e darme un tempo para ir collendo a cousa.<\/h2>\n

Normalmente as pallozas se teitan sempre dende abaixo cara \u00f3 cumio independentemente de donde se faga o arranque. Nos empezamos o teitado da palloza do Quico xusto nas beiras inferiores, o que lle chaman o fondo.<\/h2>\n

\"o<\/a><\/p>\n

Juan escomenzou cedo pola ma\u00f1\u00e1 po\u00f1endo o carro entre as ripias coma si aquelo formase parte dun ritual. Teatralizaba os movementos sabedor de que unha imaxe vale m\u00e1is que mil palabras.<\/h2>\n

\"colocando<\/a><\/p>\n

Antes de subir \u00f3 teito xa t\u00ed\u00f1amos mollados os brincallos ou vencellos dende o d\u00eda anterior, deixandolos fora, as portas da corte, para que a humidade da noite aumentase a plasticidade desa especie de cordas feitas de palla trenzada e que nos hab\u00edan servir para atalos colmos \u00f3s taboleiros que forman as ripias, eles son os responsables de que o teito non marche e ainda que non o pareza da sua forza depende que a casa poda manterse en p\u00e9 ano tras ano. Atar palla seca con palla mollada pareciame cousa pasmosa, inexplicable ata que o fai un mesmo. Segundo Juan me dixo un non pode considerarse teitador namentres non saiba facelos axeitadamente.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/h2>\n

O primeiro que se fai \u00e9 po\u00f1ela palla xusta pegada as beiras das lousas que fan o fondo do teito, algo intuitivo para Juan que c\u00f3 tempo acabar\u00eda eu tam\u00e9n interiorizando.<\/h2>\n

\"po\u00f1endo<\/a><\/h2>\n

Nas primeiros andadas utilizamos corda de esparto en vez dos vencellos de palla pois e m\u00e1is doada de pasar entre as lousas e as ripias; normalmente se atan tres fachizos ou mont\u00f3ns deixando sempre un oco aberto \u00f3s lados por onde nos andamos.<\/h2>\n

\"tres<\/a><\/p>\n

E imprescindible que uns vaian atados \u00f3s outros \u00e1 vez que \u00e1s ripias, non sendo doado encontrar a corda das andadas de d\u00edas anteriores, para o cal empregamos a paleta que nos deixa \u00e1 vista onde temos que facelo empate, eu na foto vola sinalo cunha estaca.<\/h2>\n

<\/h2>\n

\"o<\/a><\/h2>\n

Cando se fai a segunda andada, que \u00e9 a que vai atada as segundas ripias so se atan dous fachizos como moito, empezando sempre polo de fora, que \u00e9 o que est\u00e1 m\u00e1is perto do tallo aberto no teito. Compre manter o nivel da palla a mesma altura que os parellos que quedaron feitos do d\u00eda anterior. Para o cal a paleta pode suplir \u00f3 ollo inexperto.<\/h2>\n

\"medindo<\/a><\/h2>\n

A partires daqu\u00ed conven ir \u00abacurioseando\u00bb a palla, primeiro coa man e logo coa paleta non vaia ser que se perda a li\u00f1a pendente que debe manter o teito. Esta operaci\u00f3n reforza os nudos dos colmos \u00f3 aumentar a presi\u00f3n sobre eles cando se forza a introducci\u00f3n da palla \u00f3 petar con esa formidable espada de madeira. Folga decir que a espiga queda cara arriba como ben se ve.<\/h2>\n

\"juan<\/a><\/h2>\n

\u00a0O complicado comeza agora, cando Juan volve a intentar aprenderme a atalos brincallos que \u00e9 como lle chaman estes Ancareses \u00f3s nosos vencellos. Tr\u00e1tase dunha operaci\u00f3n que require forza e destreza manual pois ten que facerse r\u00e1pido para que o resultado non se abra co tempo, pois realmente non se trata dun n\u00f3 sen\u00f3n mais ben dunha reviravolta ou ollo que queda pellizcado sobre si mesmo.<\/h2>\n

\"juan<\/a><\/h2>\n

Un non se fai boa idea do esforzo que sup\u00f3n isto ata que se sube a un teito e proba, a palla mollada escurrese entre os dedos, desenrredase e pincha os brazos, a posici\u00f3n na que se ata \u00e9 invariable, sempre dende abaixo para que o abrazo do vencello pechado non sobrepase a metade do colmo, algo que tardar\u00eda en aprender, se \u00e9 que xa sei facelo ben…<\/h2>\n

\"apretando\"<\/a><\/p>\n

E as\u00ed todo seguido teito arriba, po\u00f1endo fachizos, atando e acurioseando a palla ata chegar \u00f3 remate, que neste caso est\u00e1 a metade de teito pois non se muda todo, sen\u00f3n somentes as partes baixas que son as que quedaron m\u00e1is deterioradas polo tempo nesta cara que mira o norte.<\/h2>\n

\"remate\"<\/a><\/h2>\n

Como Juan xuzga axeitadamente que ainda non domino o atado dos brincallos me deixa facer os remates, que nunca van atados, sen\u00f3n metidos a presi\u00f3n coa paleta, seg\u00fan \u00e9l niso si que son un experto.<\/h2>\n

\"axuda<\/a><\/h2>\n

<\/h2>\n

Ben, namentres o meu mestre non chega arriba, voulle levando palla…<\/h2>\n

\"yo<\/a><\/p>\n

Nos seguintes d\u00edas porf\u00edn comezo a deixar atados os vencellos coa devida tensi\u00f3n, aquela que non permite colar un dedo entre as pallas \u00f3 car\u00f3n dos n\u00f3s. Ainda que debo reco\u00f1ecer que as mi\u00f1as poses son un tanto dram\u00e1ticas… coma se andivese a pelexar con ela.<\/h2>\n

\"dominando<\/a><\/h2>\n

Co tempo Juan deixar\u00edame subir o cumio do teito facendome un teitador m\u00e1is \u00f3s ollos dos despitados turistas que non paraban de facer fotos e preguntas todo o dia.<\/h2>\n

\"IMG-20190806-WA0005\"<\/a><\/p>\n

<\/h2>\n

Unha das meirandes sensaci\u00f3ns que tiven \u00f3 dominar o arte do atado foi comprobar como aquela labor de po\u00f1erlle un teito de palla a unha palloza enteira non era cousa de tit\u00e1ns sen\u00f3n de pacencia e oficio e eu aprend\u00eda m\u00e1is r\u00e1pido do contado.<\/h2>\n

\"IMG-20190807-WA0008\"<\/a><\/p>\n

Os dias pasaban rapidamente, hab\u00eda d\u00edas dunha calor \u00f3 f\u00edo do soportable nos que andiven a piques de esmorecer.<\/h2>\n

\"IMG-20190905-WA0007\"<\/a><\/p>\n

Noutros a chuvia xogaba a nos estragar o d\u00eda de traballo, pois con ela non se pode teitar, pero Juan \u00e9 un tipo duro de pelar e aproveitaba ata o \u00faltimo momento (que ven sendo cando un sinte que xa est\u00e1 totalmente calado).<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

E moitos m\u00e1is nos que teitar era un labor delicioso como o traballo do xastre cando viste a unha muller fermosa.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217<\/h1>\n

\u00a0Os d\u00edas de chuvia, cando chove de verdad e non nos \u00e9 posible subir \u00f3 teito o traballo continua abaixo, no chan, aproveitando o tempo para terminar de mallar. Cantos menos grans de centeo queden na espiga menos ratos vivir\u00e1n no teito e polo tanto menos furados far\u00e1n.<\/h2>\n

\"20190925_111354~2\"<\/a><\/p>\n

Tam\u00e9n compre ir desfacendose da palla vella que se botou do teito e que comenza a acumularse notoriamente na eira. Carolo, un dos veci\u00f1os mais veterans do Cebreiro deixanos o tractor para que carguemos o que podamos e as\u00ed levala a sua horta onde fara un abono dos mellori\u00f1os. Perd\u00edn a conta dos remolques que foron…<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

Agora entendo porque lle chaman palloza ou pallaza a esta fermosa construcci\u00f3n pois non \u00e9 outra cousa que un superlativo de palla. Un teito enteiro pode levar entre catro e oito toneladas dela.<\/h2>\n

\"KONICA<\/a><\/p>\n

Neses dias, dic\u00eda, cando o tempo convida a facer uso do teito dende dentro, Juan acende o lume na lareira e a palloza deixa de ser un f\u00f3sil etnogr\u00e1fico.<\/h2>\n

\"as<\/a><\/p>\n

E volve \u00e1 vida para se converter no noso fogar, facendonos sentir acollidos, quentes e a resgardo como xa non acordaba dende cativo cando buscaba as apertas da mi\u00f1a nai.<\/h2>\n

\"lume<\/a><\/p>\n

O fume sae a traves da palla favorecendo a desinsectaci\u00f3n e a impermeabilidade.<\/h2>\n

\"fume<\/a><\/p>\n

E Juan vai facendo novos brincallos \u00f3 calor dese lar ancestral.<\/h2>\n

\"juan<\/a><\/p>\n

Eu intento imitalo como podo, pero se xa me era d\u00edficil atar ben con eles, facelos axeitadamente ainda non est\u00e1 \u00f3 meu alcance.<\/h2>\n

\"eu<\/a><\/p>\n

Creo que prefiro ir arrimando o pote \u00f3 lume e de paso enchendo o tambor de casta\u00f1as.<\/h2>\n

\"pote<\/a><\/p>\n

\n

Logo cenaremos algo de caldo de berza, vi\u00f1o e pan de mezcla, como ven sendo costume.<\/h2>\n

\"20190910_210141~2\"<\/a><\/p>\n

A noite, cando a escuridade diminue o noso universo \u00f3 iluminado polo lume da lareira Juan continua atarefado sacando f\u00edo coa machada a estacas de pao namentres conta historias de medo; eu miro para \u00e9l e me arrepio!<\/h2>\n

\"facendo<\/a><\/h2>\n

Voltando a sentirme un daqueles nenos e nenas de antes que tanto medo como ledicia sentiron \u00f3 calor e a luz daquelas lapas.<\/h2>\n

\"rapaz\"<\/a><\/p>\n

\u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217<\/h1>\n

O final do lugnasa, o mes do panceltigo deus Lug chegou, e con \u00e9l tam\u00e9n nos chegamos \u00f3 remate do teitado da palloza do Quico.<\/h2>\n

As \u00faltimas andadas foron dun esforzo m\u00e1ximo pois o empate da palla nova contra a vella require dunha t\u00e9cnica so \u00f3 alcance dos mestres teitadores, habendo veces nas que Juan parecia desaparecer engulido pola palla.<\/h2>\n

\"devorado<\/a><\/p>\n

Mais se me te\u00f1o que quedar con algo daqueles, as veces, duros traballos, creo que nunca esquecerei a calidade humana e profesional do meu mestre<\/h2>\n

\"Juan<\/a><\/h2>\n

e das tardes nas que o mundo desaparecia \u00f3s nosos p\u00e9s, namentres acurioseabamos as plumas daquela ave fant\u00e1stica que por tantos anos deu acubillo \u00f3s homes e mulleres que habitaron estas terras.<\/h2>\n

\"ultimos<\/a><\/p>\n

Deixademe que vos conte algo da maxia que ten o Cebreiro.<\/h2>\n

Houbo unha noite na que todo semellaba normal pero \u00e1 vez non o era.<\/h2>\n

Eu non daba acougado na mi\u00f1a choza, as\u00ed que marchei dar unha volta.<\/h2>\n

Parec\u00eda non quedar ningu\u00e9n nesta aldea tan afeita a ver o paso coti\u00e1n de viaxeiros e pelegr\u00edns.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"teitos\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O sair, ollei cara a palloza de Gal\u00e1n onde gardabamos a palla nova, iluminada pola luz artificial dos farois ti\u00f1a un aspecto extra\u00f1o, como de conto de meigas.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"teitos<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Percateime deseguida de que algo pod\u00eda ocorrer, as\u00ed que decid\u00edn deixarme levar polos meus pasos onde me quixeran levar.<\/h2>\n

Sub\u00edn cara a palloza de Xan Lopez, a que se emprega de museo etnogr\u00e1fico.<\/h2>\n

Ostia! pero como pode ser, era certo?, non hab\u00eda ningu\u00e9n.<\/h2>\n

Mireina de refil\u00f3n, sen querer descuidar os flancos e tiven a mesma sensaci\u00f3n.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"A<\/a><\/p>\n

Algo saltou entre a vexetaci\u00f3n e o muro que non puiden capturar co m\u00f3vil, que sei eu, se cadra un gato. Nese mesmo instante foise a luz en todo o Cebreiro.<\/h2>\n

Carallo! esto estase po\u00f1endo interesante.<\/h2>\n

O pasar por diante da Igrexa de Santa Maria unha luz vermella chamou mi\u00f1a atenci\u00f3n.<\/h2>\n

Pero no nos habiamos quedado sen luz?<\/h2>\n

\"Santa<\/a><\/h2>\n

<\/h2>\n

 <\/p>\n

Ahhh, \u00a1xa sei! \u00a1\u00e1 luz das velas! \u00a1Como impresiona vela iluminada tal cual estivo \u00e1s noites dos \u00faltimos mil anos!<\/h2>\n

De volta, pasei novamente por diante das pallozas que habiamos restaurado \u00f3 longo desta temporada pero xa non parec\u00edan as mesmas.<\/h2>\n

Unha luz extra\u00f1a flotaba no ar.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"o<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

A palloza do Quico, a mais grande e fermosa do Cebreiro que eu axudara a teitar abriu lentamente a porta, do seu interior sa\u00eda un resplandor diferente.<\/h2>\n

Pero como? se al\u00ed non deberia haber ningu\u00e9n!<\/h2>\n

\"a<\/a><\/h2>\n

 <\/p>\n

Achegueime de contado non fora a ser que houbera un incendio nela.<\/h2>\n

Mirando cara dentro, todo estaba no seu sitio, alomenos como o deixaramos aquela tarde cando acabaramos de rematar o seu teito. Novamente todo semellaba extra\u00f1amente normal.<\/h2>\n

Pero a vez non o era…<\/h2>\n

\"pote<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00bfQuen acendera a lareira?<\/h2>\n

Eu creo que \u00e1s preguntas compre buscarlle sempre unha resposta por moito medo que nos den, as\u00ed que resolv\u00edn entrar na palloza.<\/h2>\n

Nada m\u00e1is pasar o umbral unha corrente de aire pechou a folla inferior da porta tras de min.<\/h2>\n

Asustoume, non o nego.<\/h2>\n

Din a volta instintivamente cara ela.<\/h2>\n

Unha l\u00faa descomunal sa\u00edra recibirnos.<\/h2>\n

Me sab\u00eda acompa\u00f1ado.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"a<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Non \u00e9 a primeira vez que me pasan cousas as\u00ed, mais un non termina de afacerse a maxia do tempo, ela \u00e9 mais poderosa que nos, atraendonos como as polillas \u00e1 luz, sen medir o perigo.<\/h2>\n

Unha fogo vivo ard\u00eda onde antes estaba o pote.<\/h2>\n

Pero al\u00ed xa non estaba.<\/h2>\n

A atmosfera dentro daquela casa de palla mudara totalmente.<\/h2>\n

Pode que a foto que botei os ilustre algo, pero asegurovos que nin a imaxe, nin mil palabras conseguir\u00e1n descreber o que vin.<\/h2>\n

Aquel non era un lume coma os outros \u00f3s que estaba afeito.<\/h2>\n

Ou si?, non o sei…<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"lume\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0Onde comeza e remata o que consideramos normal?<\/h2>\n

Podesmo dicir ti?<\/h2>\n

Ser\u00e1 o costume o que nos fai ver todo as\u00ed, tan profano.<\/h2>\n

Ou ser\u00e1n as tebras que as veces nos rodean o que cambia o modo de ver as cousas?<\/h2>\n

 <\/p>\n

Eyhh! Que ter\u00e1 o lume? \u00a0escoitei…<\/h2>\n

 <\/p>\n

Creo que naquel momento me quitei dun conxuro,<\/h2>\n

da picadura dunha rosa negra que me hab\u00eda malferido o coraz\u00f3n.<\/h2>\n

 <\/p>\n

A m\u00e1xia as veces, existe. Ben o sabes…<\/h2>\n

\u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217<\/h1>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0VENCELLOS<\/h1>\n

Unha fr\u00eda escuridade botouse dentro da palloza \u00e1 mesma velocidade que minguaba o lume na lareira. Achegueime confiado cara ela ata sentar o seu car\u00f3n, non quer\u00eda arrefriarme, ficando por un tempo coa mirada perdida n\u00e1s lapas ata olvidarme de todo.<\/h2>\n

O noso lume desaparec\u00eda, mais non quer\u00eda morrer.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"lapas\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

O cativo calor daquelas lapas que esmorec\u00edan deume un solpor embriagador, non sei, se cadra quedei dormido al\u00ed mesmo, tivo que ser iso… e aquel lume que tantas veces nos quentara trasformouse nunha onda de fogo arrastrandome cara a dentro.<\/h2>\n

\u00bfQue ter\u00e1 o lume? ehhh?<\/h2>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"1252d7b775137c82\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Merda! que carallo \u00e9 esto, esperta xa!<\/h2>\n

Abr\u00edn os ollos apresa e mirei cara o teito da palloza como collendo folgos pra me levantar, unha luz azul entraba docemente polo fondo deixando ver uns curiosos obxetos pendurados das vigas que me eran queridos, mais eu non os acordaba as\u00ed, tan vacios. \u00bfOnde marcharan os xam\u00f3ns, touci\u00f1os e chourizos que al\u00ed gard\u00e1bamos?.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"20191001_102137\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0A luz azul foi ga\u00f1ando forza, entraba polo teito a chorros ata iluminar todo o interior da nosa morada,<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"a<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00f3 mesmo tempo, a porta do forno abriase de par en par deixando que a luz azul penetrara ata o chan da lareira. Mais non chegou tocar \u00f3 lume.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"luar<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Aquela luz azul non podia ser o luar…<\/h2>\n

Foi o crepitar das fa\u00edscas o que me traeu de volta cara onde estaba e puiden ver unha serpe, ou cabalo, ou drag\u00f3n, que sei eu… De duro ferro, eso si o acordo.<\/h2>\n

\"dragon\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Entonces, de supeto, a imaxe dun home parecido a min pasou velozmente por diante dos meus ollos.<\/h2>\n

Aquel home fora eu nalg\u00fan momento das nosas vidas.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"yo<\/a><\/p>\n

E desapareceu tan rapido coma aparecera…<\/h2>\n

Espertandome de novo.<\/h2>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2217<\/h1>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Voltei de novo en min.\u00a0<\/span><\/h2>\n

Mais, \u00bfcomo pod\u00eda estar seguro de onde estaba?, aquela palloza dos meus so\u00f1os infant\u00eds, a mina casa ideal agora me era tan familiar coma se houbera nacido nela, embora as cousas non estaban onde deb\u00edan estar nin parec\u00edan as mesmas.<\/span><\/h2>\n

Todo semellaba morto ou detido no tempo.<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"luz<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"luces<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"o<\/a><\/p>\n

Os vencellos estaban desaparecendo deixando a casa sen teito, espida e pasto da ru\u00edna.<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"desolacion\"<\/a><\/p>\n

O berce estaba vac\u00edo.<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"cuna\"<\/a><\/p>\n

Aquel drag\u00f3n de ferro que antes sobrevoaba o lume semellaba mais ben un burro.<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"casa<\/a><\/p>\n

Os sarillos que perduraban do teito criaban teara\u00f1as no canto de touci\u00f1os,<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"sarillo<\/a><\/p>\n

e nas paredes abrollaban reblos de palla.<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"20191002_180419\"<\/a><\/p>\n

\u00bfpero que fago eu aqu\u00ed?, \u00bfestou esperto ou sigo durmido?, mais ainda! \u00bfqu\u00e9n son eu agora?<\/span><\/h2>\n

A maxia do tempo pasado, aquela que nos arrastra coma as polillas \u00e1 luz, cala fondo no Cebreiro. \u00a0\u00a0<\/span><\/h2>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217<\/h1>\n

As veces cando as cousas se torcen en serio compre buscarmos refuxio nalgures, o fogar da nosa infancia e un dos mais recurridos, al\u00ed sempre nos agardar\u00e1n a nosa nai e pai cun sorriso na faciana. Non e ning\u00fan segredo, sucedelle a todolos homes e mulleres deste mundo alguna vez na suas vidas.<\/span><\/h2>\n

A infancia \u00e9 o autentico fogar perdido do cal nos bota o tempo e \u00f3 cal tentamos regresar sempre a traves dos nosos fillos.<\/span><\/h2>\n

Ay daqueles que xa non te\u00f1an casa familiar, que xa non te\u00f1an infancia onde buscar refuxio! vagaran por sempre orfos, errantes e perdidos\u2026<\/span><\/h2>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2217\u00a0\u00a0<\/span><\/h1>\n

A luz el\u00e9ctrica das bombillas estilo retro quebrou o fluir daqueles pensamentos meus traendome de volta \u00e1 memoria.<\/span><\/h2>\n

Xa sei que tempo \u00e9 este!, xa sei que fago aqu\u00ed!, xa sei quen son!.<\/span><\/h2>\n

A resposta percorreume de punta a punta coma un lostrego: porf\u00edn recordo!, eu vi\u00f1era aqu\u00ed pra manter e reforzar os vencellos que soportan en p\u00e9 o noso teito, a nosa casa ancestral.<\/span><\/h2>\n

Ben sabedes alg\u00fans que hai cousas que nunca deberiamos deixar morrer, pois o que para moitos non pasa de ser m\u00e1is que unha idea rom\u00e1ntica ou no mellor dos casos un traballo fermoso, pra nos os Gael \u00e9 por riba de todo unha cuesti\u00f3n de supervivencia.<\/span><\/h2>\n

Ningu\u00e9n pode vivir sen memoria.<\/h2>\n

 <\/p>\n

\"sempre<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cando co\u00f1ec\u00edn a Juan eu xa sab\u00eda quen era. Traballou con Ridley Scott nunha pel\u00edcula na que Eva Green estaba gloriosa. El era un dos \u00faltimos teitadores do vello continente. O seu oficio, teitar, ben sendo una reliquia nos nosos d\u00edas, pois xa nigu\u00e9n pon teito de palla na sua casa, e por iso o…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1192"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1192"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1206,"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1192\/revisions\/1206"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mareas.pro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}